أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
175
قانون ( فارسى )
و طبيعت مىخواهد آن مادهء آزاردهنده را دور اندازد . يا اينكه گرماى بخاربرانگيز ، سبب ايجاد باد در لايههاى معده يا مرى مىشود و نمىتواند آن بادى را كه خود برانگيخته است پراكنده كرده و تحليل ببرد . باد زادهء گرماى بخاربرانگيز ، در دهانهء معده گير كرده است ، معده از آن رنج مىبرد و سكسكه به مثابهء اعلام شكايت از باد است . يا معده بيش از حد طبيعى از خوراك پر و سنگين بار شده است و از آزار بار سنگين مىنالد كه نالهاش همان سكسكه است . تا اينجا موضوع راجع به آزاردهندههاى دهانهء معده بود . حال ببينيم چگونه خشكى سبب سكسكه مىشود . خشكى شديد در معده سبب سكسكه مىشود . كه اين حالت از خشكى شديد چندين جهت دارد : 1 - در اواخر تبهاى سوزناك . 2 - از اثر پاكسازيها و تنقيههاى خشكاننده . 3 - از اثر گرسنگى درازمدّت ، كه خشكى معده از اثر گرسنگى درازمدت آژير خطر است . امكان دارد خشكى شديد نباشد ولى سبب سكسكه گردد . كه در اين حالت به وسيلهء اندك رطوبت بخشيدن به معده و پايين آمدن فراگرفتهء معده سكسكه از بين مىرود . گفتيم ممكن است حركت سكسكه از اثر اشتراك اندامان ديگر باشد . شرح آن چنين است : كسى كه در كبدش ورم بزرگ هست و بهويژه اگر ورم بزرگ در طرف گود ( مقعر ) كبد باشد . كسى كه ورم بزرگ در معده دارد . كسى كه ورم در حجاب و پردههاى مغز دارد ، مثلا سرش شكسته يا ضربت خورده است و پردهء مغز ورم كرده و آزار دارد . اين آزار مغز به دهانهء معده سرايت كرده است و سكسكه خبر از آن آزار مىدهد . كسى كه تب دارد و گرمى تب رو به افزايش است . ممكن است كليّهء بدن در به وجود آوردن سكسكه شريك باشد . مثلا در حالت تب كه علامت بحران است . پژوهشگران براى يافتن سبب اشتراك كبد در بهوجود آمدن سكسكه آرايى ارائه دادهاند . برخى گويند : كبد ورم كرده و مادهء مرارى از كبد به رودهء اثنا عشرى ريخته و رودهء اثنا عشرى آن ماده را به معده انتقال داده و معده آن را بر دهانه جاى داده است و دهانه براى راندن آن مادهء آزاردهنده حركت كرده و سكسكه را موجب شده است . عدهاى از اين پژوهشگران گويند : مسئله فقط بستگى به فشارى دارد كه از ورم كردن كبد ، بر معده و دهانهاش آمده ، و تو مىتوانى تشخيص دهى كه اين نوع از سكسكه كجائى است . اگر روى آوردههاى بيمارى مغز را ديدى ، معلوم مىشود كه از مغز سرچشمه گرفته است . اگر از معدهء ورمكرده باشد نشانيهاى آن را بررسى كن ! اگر سكسكه از آن نوع باشد كه دليل بر بحران بيمارى است نشانهاى خوب و اميدواركننده است . اما ممكن است كه در بعضى حالات چنين نباشد كه اين را در آينده توضيح خواهيم داد .